Dua bulan lalu, Pure Green Development Sdn Bhd mengemukakan Penilaian Impak Alam Sekitar (EIA) bagi projek pembangunan ladang kelapa sawit di kawasan hutan di Kuala Nerus, Terengganu. Projek ini mencetuskan kebimbangan serius terhadap kesan alam sekitar, termasuk risiko banjir dan gangguan bekalan air semasa musim kemarau. Yang menarik perhatian ramai, syarikat Pure Green Development dimiliki oleh adinda Sultan Terengganu, Sultan Mizan Zainal Abidin.
EIA tersebut turut mendedahkan bahawa syarikat lain milik Sultan Terengganu, Cahaya Ikhtiar Sdn Bhd, telah melakukan pembalakan di kawasan berhampiran sejak tahun 2020. Aktiviti ini menjejaskan Hutan Simpan Belara, yang asalnya seluas 4,589 hektar tetapi kini berkurangan kepada hanya 2,432 hektar setelah penyahwartaan dilakukan oleh kerajaan negeri pada tahun 2017.
Kesan Pembalakan dan Perladangan Terhadap Alam Sekitar
Penurunan saiz Hutan Simpan Belara telah membuka laluan kepada aktiviti pembalakan yang lebih intensif. Pada tahun 2020, Cahaya Ikhtiar mendapat kelulusan daripada Jabatan Alam Sekitar (JAS) untuk menebang kira-kira 800 hektar hutan di kawasan tersebut. Sementara itu, projek perladangan baru yang dicadangkan oleh Pure Green akan memberi impak besar kepada hutan paya gambut bersebelahan yang mempunyai nilai pemuliharaan tinggi.
Hutan paya gambut memainkan peranan penting sebagai “span semulajadi” yang menyerap air, dan sebarang gangguan terhadapnya boleh menyebabkan banjir di kawasan sekitar, menurut Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM). Selain itu, penebangan hutan ini juga menimbulkan risiko konflik manusia-hidupan liar, terutama kerana kawasan itu adalah habitat kepada spesies terancam seperti harimau Malaya dan buaya.
Isu-isu dan Kebimbangan Lain
Pembangunan hutan paya gambut seluas 2,229 hektar ini juga mendapat kritikan dari pelbagai agensi kerajaan. Lembaga Sumber Air Terengganu (Laut) memberi amaran bahawa projek ini akan mengganggu sistem tadahan air semulajadi dan boleh menjejaskan bekalan air ke kawasan hilir, terutama semasa musim kemarau. Aktiviti ini juga boleh menyebabkan peningkatan risiko kebakaran kerana tanah paya gambut yang tidak stabil.
Lebih memburukkan keadaan, laporan EIA yang dikemukakan oleh Pure Green menunjukkan bahawa kayu dari tanah paya gambut tersebut tidak mempunyai nilai ekonomi. Selain itu, Persijilan Minyak Sawit Mampan Malaysia (MSPO) melarang ladang kelapa sawit yang dibangunkan selepas 31 Disember 2019 daripada memusnahkan hutan semulajadi, menjadikan prospek ekonomi projek ini semakin tidak menentu.
Pendirian dan Tindakan MPOB
Walaupun projek ini menerima bantahan daripada beberapa pihak, Ketua Pengarah Lembaga Minyak Sawit Malaysia (MPOB) pada 11 Oktober 2023 menyatakan tiada halangan terhadap projek tersebut, selagi syarikat itu mematuhi peraturan kerajaan negeri. Sebelum ini, MPOB menyatakan kebimbangan mengenai potensi impak negatif projek ini terhadap persepsi antarabangsa terhadap usaha Malaysia dalam melindungi alam sekitar.
Langkah Seterusnya
Tempoh maklum balas awam terhadap laporan EIA berakhir pada 27 Ogos 2023 dan kini menunggu penilaian daripada Jabatan Alam Sekitar. Banyak pihak berharap keputusan penilaian ini mengambil kira kepentingan pemuliharaan alam sekitar dan potensi impak negatif jangka panjang terhadap komuniti setempat.
Kesimpulan
Projek perladangan kelapa sawit yang diusulkan oleh kerabat diraja Terengganu ini tidak hanya mencetuskan kebimbangan mengenai kerosakan alam sekitar, tetapi juga menimbulkan persoalan tentang keberlanjutan ekonomi dan kepatuhan kepada standard industri. Keputusan mengenai kelulusan projek ini bakal menjadi penentu dalam memastikan keseimbangan antara pembangunan ekonomi dan pemeliharaan alam sekitar di negeri ini.
Leave a Reply